ಪಿಷಾರಿಕಾವಿನ ಕಥೆ
ಬಹಳ ಹಿಂದೆ, ಶ್ರೀಮಂತ ವೈಶ್ಯ ರತ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ತೆಕ್ಕನ್ ಕೊಲ್ಲಂ — ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊಲ್ಲಂ — ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಶ್ರೀ ಪೋರ್ಕಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ದೇವಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ, ಅವನ ತಲೆಯ ಬಳಿ ಇದ್ದ ನಾಂದಕಂ ಎಂಬ ಖಡ್ಗವನ್ನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ ಹೇಳಿದಳು: ಆ ಆಯುಧದ ಮೂಲಕ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅವನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನೆಂದೂ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದರೂ ತಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತಳಾಗಿರುವೆನೆಂದೂ ಹೇಳಿದಳು.
ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸು ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಂದಕಂ ಇರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಕೊಲ್ಲಂಗೆ ಮರಳಿದ ಅವನು ದೇವಿಗೆ ಒಂದು ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅವಳ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ನಾಂದಕವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ಅವನು 'ವಿಷಹಾರಿ' — ಹಾವಿನ ವಿಷವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವವನು — ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಆ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ವಿಷಹಾರಿಕಾವು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದು ಪಿಷಾರಿಕಾವು ಆಯಿತು.
ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಮೃದ್ಧರಾದರು; ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸಮುದ್ರದಾಚೆ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಿದರು. ತೆಕ್ಕನ್ ಕೊಲ್ಲಂನ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ತೆರಿಗೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಂದಕವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಮಾಡಿದವು — ದೇವಿಯು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅವಳನ್ನು ನಾಂದಕದಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡು.
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಪೂರ್ವವೂ ಶಾಂತವೂ ಆದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡರು: ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಶಾಂತಿಯ ನಾಡಿನ ಸಂಕೇತವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದರು; ಕುರುಂಬ್ರನಾಡು ರಾಜರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಕೋಮತ್ ವಾಳುನ್ನವರ್ ಅವರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಊರಿನ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಲ್ಲಂ ಪಿಷಾರಿಕಾವು ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.
ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂತ್ರಿ ಕಾಟ್ಟುಮಾಡಂ ನಂಬೂದಿರಿ ಅವರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ತಂದ ನಾಂದಕವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದ ಅರ್ಚಕರು ವೈಶ್ಯರೇ ಆಗಿದ್ದರು.
ಎಂಟು ಸ್ಥಾಪಕ ಕುಟುಂಬಗಳು (ಊರಾಳರು)
- ಕೀಳಯಿಲ್
- ವಾಳಯಿಲ್
- ಎಳಯಿಡತ್ತ್
- ಈಚರಟ್ಟಿಲ್
- ಪುನತ್ತಿಲ್
- ನಾನೋತ್
- ಮುಂಡಕ್ಕಲ್
- ಏರೋತ್

